بیماری فیستول مقعد چیست؟ و علل ایجاد انواع این بیماری دردناک

persianbax

به صورت کلی فیستول در نتیجه*ی یک اتصال غیر نرمال میان دو ارگان یا دو سطح و بافت بدن به وجود می*آید. در فیستول مقعد این اتصال بین دیواره*ی مخاطی درون کانال مقعد و پوست نزدیک مقعد ایجاد می*شود که به شکل یک تونل کوچک باریک غیر طبیعی در پایان راست روده ظاهر خواهد شد که به سطح خارجی پوست باز می*شود.
برای درک بهتر فیستول مقعدی آشنایی با حالت طبیعی کانال مقعد لازم است. کانال مقعد در پایانی*ترین مسیر دستگاه گوارش در حد فاصل دو دریچه*ی حلقه مانند عضلانی به نام دریچه*ی داخلی و خارجی مقعد قرار گرفته است. دریچه*ی داخلی از جنس عضلات صاف و غیر ارادی و دریچه*ی خارجی از عضلات اسکلتی و تحت کنترل ارادی تشکیل شده است. این دو عضله با هم می*توانند کانال مقعد را حمایت کنند. ما بین این دو دریچه، غددی قرار گرفته است که غددی مقعدی نام دارند و ترشحات خود را به درون کانال مقعد تخلیه می*کنند. در صورتی که خروجی یکی از این غدد مسدود شود منجر به عفونت و چرک خواهد شد.
در نهایت فیستول مقعدی در نتیجه این عفونت در نزدیکی مقعد و تجمع چرک در بافت نزدیک آن ایجاد می*شود. چرک می*تواند یک کانال کوچک در پشت سر خود بر جای بگذارد و به سطح پوست گسترش یابد. فیستول مقعد در افرادی با سابقه*ی آبسه مقعد که به درستی بهبود نیافته است، رخ می*دهد. چرک و حتی ترشحات مدفوعی نیز می*توانند از این کانال کوچک خارج و در سطح پوست رویت شوند. عفونت ناشی از آبسه می*تواند در کل بدن نیز پخش شود.
فیستول مقعد بر اساس سادگی یا پیچیده بودن و محل قرارگیری و نزدیکی آن به محل دریچه*های کانال مقعد به انواع مختلفی تقسیم می*شود. پنج دسته*ی آن شامل:
فیستول اکسترا اسفنکتریک (Extrasphincteric ): از راست روده (قسمتی از روده*ی بزرگ) آغاز و به سمت پایین کشیده شده و از طریق عضله*ی لواتور آنی کف لگن به پوست اطراف مقعد باز می*شود. توجه داشته باشید که این نوع فیستول از خطوط دندانه دار (که غدد مقعد در آن قرار دارد) به وجود می*آید که می*تواند از بیماری کرون یا یک فرآیند التهابی مانند آپاندیس و یا آبسه ناشی شود.
فیستول سوپر اسفنکتریک ( Suprasphincteric ): از بین عضلات اسفنکتر داخلی و خارجی آغاز شده و به سمت بالا گسترش می*یابد و از عضلات پوبورکتالیس عبور کرده و در حدود یک اینچی خروجی مقعد به پوست باز می*شود. این فیستول ۲۰ درصد شیوع دارد.
فیستول ترانس اسفنکتریک ( Transphincteric ): بین عضلات دریچه*ی داخلی و خارجی و یا پشت مقعد شروع، از عضله*ی اسفنکتر خارجی عبور کرده و در فاصله**ی یک اینچی و یا دورتر از پوست اطراف مقعد خارج می*شود. این فیستول با شیوع ۲۰ الی ۲۵ درصد به دلیل شکل ظاهری آن که ممکن است شبیه ‘U’ باشد، گاهی اوقات فیستول نعل اسبی نامیده می*شود.
فیستول اینتر اسفنکتریک ( Intersphincteric ): از بین عضلات اسفنکتر داخلی و خارجی آغاز شده و با عبور از عضله اسفنکتر داخلی از قسمت بسیار نزدیک به مقعد خارج می*شود. شایع*ترین نوع فیستول مقعدی با شیوع ۵۵ تا ۷۰ درصد است.
فیستول زیرمخاطی: این فیستول به صورت سطحی از زیر مخاط عبور می*کند.
این کانال می*تواند باعث بروز علائم ناخوشایند مانند ناراحتی و سوزش پوست، درد، التهاب و همچنین در برخی از بیماران علایم دیگری چون خونریزی و ترشح در هنگام عبور مدفوع شود. بسته به علت این بیماری و عوامل دیگر ممکن است فیستول با علائم متفاوتی خود را نشان دهد. به دلیل شدت آسیب معمولاً راهی جز جراحی برای درمان فیستول و ترمیم آن پس از مقابله با عفونت ناحیه* وجود ندارد.

persianbax